آشنایی با برخی از تجهیزات گروه های آتش نشان
یک گروه آتشنشانی انواع مختلفی از تجهیزات و ابزارها را با خود حمل میکند، قالبا آسانترین راه دانستن و بهخاطر آوردن محل و نوع ابزارها گروهبندی آنها بر اساس نقش اجرایشان میباشد اکثر ابزارهای مورد استفاده ایستگاه متناسب با طبقهبندی عملی زیر میباشند:
- چرخاندن یا چرخشی مثل انواع پیچگوشتیها
- فشاردادن یا کشیدن مثل شیروانی بر (فشاری)
- دیلم زن یا بازکن
- ضربهزدن یا ضربهای مثل چکش
- برشی مثل قیچیها
- چند منظوره
- چرخاندن یا چرخشی
در این ابزارها از یک نیروی چرخشی برای پیچاندن استفاده میشود، عمدهترین آنها عبارتاند از: پیچگوشتی، انبرها و … که برای بستن و بازکردن قطعات کاربرد دارند.
اکثر ماشینهای آتشنشانی یک جعبهابزار با یکسری از پیچگوشتیها با سریهای متفاوت، آچارهای تخت و سر باز، آچارهای بکس، انبردستها، آچارهای سر پیچدار، انبر قلفی، آچارهای فرانسوی، آچارهای لوله گیر و آچارهای شلاقی حمل میکنند.
- انبر قلفی
یک ابزار دستی با انتهای گاز انبری که میتواند برای خمکردن سیم نگهداشتن اشیا کوچکتر نیز از آن استفاده شود.
- کوبلینگ
یکسری اتصالاتی هستند که اجازه میدهند تا شیلنگ آتشنشانی با طولهای بیشتری به هم متصل شده یا به پمپها متصل شوند و یا به سر نازلها.
- اچارکوبلینگ
آچار یا ابزاری است برای سفت یا شل کردن کوبلینگ های آتشنشانی.
- شیر هیدرانت
به شیرهایی گفته میشود که در سطح معابر شهری بهصورت عمودی نصب شده تا آتشنشانان در مواقع لزوم بتوانند خودروهای آتشنشانی را از آنها آبگیری کنند یا از انها آب را به محل حریق برسانند.
- آچار شیر هیدرانت
برای باز یا بسته کردن شیر آتشنشانی با چرخش میلسوپاپ یا برای برداشتن درپوشها از دهانهی شیر آتشنشانی به کار میرود.
- ابزارهای فشاری یا فشاردهنده
نوع دوم ابزارهای فشاردهنده جهت فشردن یا کشیدن هستند، این ابزارها میتوانند دسترسی آتشنشان را به محل موردنظر افزایش دهند و نیز باعث افزایش نیروی وارده بر روی هر جسمی گردند.
یک میله نکتیز شامل یک دسته چوبی یا فایبرگلاس با یک سر فلزی متصل در انتهای آن میباشد که از این میله برای پایین کشیدن سقف بهمنظور دسترسی به محل آتش در طبقهی بالاتر استفاده میگردد؛ سر فلزی دارای یک نوکتیز و قلاب میباشد که میتواند سقف را سوراخ نماید و آن را به پایین بکشد. قلابهای نکتیز در اندازههای مختلف و با نک های متفاوت موجوداند.
رایجترین قلابهای قابلاستفاده توسط یک آتشنشان جهت ایستادن در کف اتاق و پایین کشیدن یک سقف 3 متری (10 فوتی) به طول 1/82 – 1/20 متر (4-6 فوت) میباشد.
بعضی از این قلابها دارای دستهای به شکل D میباشند تا بتوان نیروی بیشتری وارد کرد.
مهمترین ابزارهای فشاری یا کشیدنی عبارتاند از:
- قلاب سقفی
ابزاری با یک دسته چوبی که دارای یک نوک فلزی قلاب مانند که برای سوراخکردن سقف و پایین کشیدن مواد کچی به کار میرود.
- قلاب كلمن[1]
ابزاری چندمنظوره که میتواند برای ایجاد روزنهها و کاربردهای تهویهای بهخاطر طرح منحصربهفرد قسمت سر آن استفاده میشود.
- قلاب درای وال[2]
میلهی نکتیز که برای برداشتن لایهی گچی طراحی شده است.
- قلاب چندمنظوره
میلهای بلند با دستهی چوبی یا فایور گلاس و یک قلاب فلزی.
- قلاب گچی
میلهای بلند با سری نک دار و 2 تیغه برندهی قابلجمع شدن در اطراف.
- قلاب روف من[3]
قلابی سقفی که از میلهای بلند با قلاب فلزی محکم ساخته شده است.
- قلاب سانفرانسیسکو
ابزاری چندمنظوره برای ایجاد روزنه و کاربردهای تهویهای که دارای شکاف جهت گیره و قسمت مربوط به مسدودکردن گاز میباشد.
- ابزار كی[4]
نوع دیگری از ابزار کششی و فشاردهنده میباشند. این ابزار برای بیرونکشیدن قفلهای درب جهت بازکردن راحت قفل به کار میرود.
- ابزارهای اهرمی يا بازکننده
نوع سومی از ابزار برای اهرم یا بازکردن میباشد، این ابزارها میتوانند از یک میله اهرمی ساده مکانیکی یا یک دستگاه برش هیدرولیکی باشد. این ابزارها در چندین نوع مختلف و برای کاربردهای متفاوت موجود میباشند. یک میله اهرمی ساده شامل یک میله فلزی سخت با یک نکتیز در انتهای آن میباشد که میتواند در خمرههای کوچک وارد گردد این میله بهعنوان یک اهرم برای افزایش نیرو عمل میکند که شخص میتواند آن را برای خمکردن یا جداکردن اشیاء از هم بکار برد، قرارگرفتن مناسب میله اهرمی میتواند نیروی وارده را چندین برابر کند.
ایستگاههای آتشنشانی از مقیاس وسیعی از ابزارهای اهرمی در اندازههای مختلف و با شکلهای متفاوت استفاده میکنند.
مهمترین ابزارهای مورد استفاده برای اهرم کردن عبارتاند از:
- میله قلابدار
ابزاری با یک قلاب در یک طرف و یک اهرم چنگالی یا سر پهن در طرف دیگر که برای ایجاد روزنه استفاده میباشد.
- میله پهن
ابزاری اهرمی ویژهای که انتهای آن از فولاد پهن ساخته شده که برای ایجاد روزنه مناسب میباشد.
- هاليگان[5]
ابزاری اهرمی دو کلهای که کاربرد تهاجمی دارد و دارای یک نک و یک چنگک میباشد.
- هاگس[6]
ابزاری چندمنظوره که میتواند برای ایجاد روزنه و تهویه استفاده شود این میله باتوجهبه طراحی خاصش میتوان بهجای یک آچار شیر هیدرانت نیز استفاده کرد.
- میله چهارپر
میلهای فلزی با دو شکل اصلی یکی با تیغهی بزرگ و دیگری با یک چنگال یا قلاب بزرگ میباشد.
- میلهی اهرمی یا دیلم
اهرمی ویژه ساخته شده از یک میله محکم فولادی که دارای یک نک که مثل سرپیچ گوشتی 2 سو است که قابلیت ورود در حفرههای کوچک را برای اهرم شدن دارد.
- بازکننده هیدرولیکی(كاتر، قیچیهای هیدرولیکی)
این ابزار نمونهای از ابزارهای نجات با نیروی ماشینی (موتور) میباشند. استفاده از نیروی هیدرولیکی شما را قادر میسازد تا چندین تن نیرو را در قسمت کوچکی وارد سازید، شما باید آموزش ویژهای برای کارکردن ایمن با این ابزار را ببینید، ایستگاههای آتشنشانی و نجات معمولاً از آنها برای رهایی افراد از داخل خودرو ها استفاده میکند.
ابزارهای هیدرولیکی دستی نیز برای عمل اهرم و بازکردن به کار میروند یکی از این ابزارها به نام ابزار شیاردار برای باز کردن سریع دربها طراحی شده است.
- انواع ابزارهای ضربهای
- چکش
وسیلهای دستی ساخته شده از مواد محکم با دستهای بلند و سری متصل به آن که ازیکطرف آن برای ضربهزدن و از طرف دیگران برای اهرم کردن استفاده میشود.
- پتک
چکشی است با دستهای کوتاه و سری گرد که به آن پتک معمولی میگویند.
- چکش بزرگ
چکشی سنگین و بلند که برای استفادهی از آن باید از هر دودسته استفاده کرد.
- پتک سنگین
ابزاری ضربهزنندهی ویژه به وزن 2/7 کیلوگرم یا بیشتر با سر دوکاره که در یک طرف آن تبر و طرف دیگر ان پتک میباشد.
- تبر سر پهن
ابزاری با سر دو کاره که دارای تیغه تبری در یک طرف و یک سر پهن در طرف مقابل آن میباشد.
- تبر نک دار
ابزاری با یک سر دو کاره که دارای تیغهای تبری در یک طرف و یکتیغه نکتیز در طرف مقابل آن میباشد.
- چکش کوبشی
میلهی فلزی سنگین و قطوری که برای شکستن دربها از آن استفاده میشود.
- سمبه یا اسکنه
ابزاری فلزی سر تیز که برای بازکردن یا سوراخکردن توسط پتک یا چکش بزرگ به آن ضربه میزنند.
- میلهی خورد کن شیشه
میلههای فلزی با فنرهای مرکزی که برای خورد کردن شیشه خودرو با استفاده از ضربه وارده توسط آن استفاده میشود، به این وسیله پانچ دارای فنر مرکزی گفته میشود.
- ابزارهای برشی
این ابزارها دارای لبههای تیز میباشند که برای برش اشیاء به کار میروند این ابزار اشکال متفاوتی داشته و برای برش انواع مختلفی از اشیاء به کار میروند هرکدام از این اشیاء جهت کار معینی طراحی شده که در صورت استفاده نامناسب از آنها توسط آتشنشانان ممکن است موجب آسیبدیدن خود یا خرابکردن ابزارها را فراهم اورند.
- مهمترین ابزارهای برشی
- قفل بر یا قیچی آهن بر یا پیچ بر
قالبا برای برش زنجیرها یا قفلها جهت بازکردن دربها و معابر ورودی به کار میرود شما میتوانید با تمرکز نیروی برش روی یک ناحیه کوچک یک زنجیر را در کمتر از چند ثانیه ببريد.
ارهها
که بر اساس منبع نیرویی که بر آنها وارد میشود به دودسته اصلی تقسیم میشوند
الف) با ارههای دستی با نیروی دست
ب) ارههای مکانیکی که یا با برق و یا با موتورهای سوختی کار میکنند
ارههای دستی عبارت انداز:
- اره آهن بر: برای برش فلزات درست شدهاند که بسته به نوع فلز مورد برش دارای تیغههای متفاوتی است این ابزار موقعه ای که برش فلز شرایط کاملاً کنترل شده دارد تعبیه شده.
ارههای دستی چوب بر برای بریدن چوبها درست شدهاند: این ارهها دارای دندانههای بزرگی هستند که در برش کندههای بزرگ یا شاخههای درخت مؤثر میباشند این ارهها جاهایی که تنه درخت ممکن است مانع عملیات نجات شوند به کار میروند ارههای دارای دندانههای ریزتر برای برش دربها و تختهها طراحی شدهاند.
اره مویی: برای برش منحنی در چوب استفاده میشود اره مویی یک اره دستی با تیغههای باریک که بین انحنای یک بدنهی U شکل قرار میگیرند.
اره گرد بر: ارهی ویژهای است که باریک و نازک میباشد و برای ایجاد برشهای گرد در چوب استفاده میشود.
ارههای مکانیکی عبارت انداز:
- ارههای زنجیری
- ارههای دوار مانند سنگ فرز
- ارههای رفت و برگشتی
- ارههای مکانیکی
اگرچه ارههای دستی دارای نقش ارزشمندی میباشند؛ اما ارههای ماشینی دارای مزایایی چون سرعت و قدرت میباشند این ارهها آتشنشان را قادر میسازند تا انرژیشان را ذخیره کنند و کمتر از توان فیزیکی خود برای تخریب استفاده کنند از طرفی چون ارههای مکانیکی پرقدرتاند باید تنها به وسیلهی افراد آموزشدیده به کار گرفته شوند، از مهمترین اشکالات این ارهها سنگینی آنهاست که حمل آنها را مشکل میکند یکی هم مولد آنها بوده که قبلاً همه برقی بودند؛ ولی در حال حاضر برای مواردی مانند آتشنشانی از نوع سوختی و احتراقی استفاده میشود.
نکته ایمنی: هنگام کار با هر یک از ارههای مکانیکی استفاده از یکتیغه یا صفحه برش متناسب با جنس مورد برش مهم میباشد. همیشه استفاده از حفاظ چشمی مناسب و کلاه ایمنی در هنگام استفاده از ارههای مکانیکی ضروری است.
اغلب آتشنشانان با ارههای زنجیری یا برقی یا موتوری که معمولاً برای برش چوب مخصوصاً، درختان استفاده میشوند آشنایی دارند. آنها قالبا از ارههای برقی یا زنجیری ویژه برای برش و تعبیه روزنههای تهویه در بامهای ساخته شده از چوب، فلز، قلوهسنگ یا مواد عایق برق استفاده میکنند همچنین دستگاههای اره زنجیری وجود دارد که قادر به برش فلز و بتن نیز هستند.
در بعضی از ارههای دوار بخشبرش اره از تیغهی فلزی گرد با دندانههای تشکیل شدهاند تیغههای مختلفی بسته به نوع مواد برشی استفاده میشوند دیگر ارههای گردان (دوار) از یک صفحه سایش مسطح برای برش استفاده میکنند.
- ارههای رفت و برگشتی
این ارهها عموماً بهخاطر کاربردشان از مولد برق یا باتری استفاده میکنند، در این ارهها تیغه اره خیلی سریع به جلو و عقب حرکت میکند، این ارهها مانند ارههای گردان یا دوار از تیغهها متفاوتی برای مواد مختلف جهت برش استفاده میکنند بیشترین استفاده ارههای رفت و برگشتی برش ستونهای خودرو جهت نجات سرنشین و یا دیگر موارد مشابه میباشد.
کاتر کمربند: این کاتر برای برش کمربند ایمنی سرنشینهای خودرو کاربرد دارد.
- انواع ابزارهای برشی
- قیچیهای هیدرولیکی
- مشعل برش (هوابرش)
- قیچیهای هیدرولیکی
اغلب با ابزارهای باز کنندهی هیدرولیکی و شمعکوبها در نجات سرنشینهای خودرو به کار میرود، منبع نیروی هیدرولیکی مشابه میتواند برای هر دو نوع ابزارها استفاده شود، قیچیهای هیدرولیکی میتوانند سریعاً میلهها و دستگیرههای فلزی را ببرند.
- مشعلهای برش
با شعلههای بسیار پرحرارت قادر به ذوب فلزات و برش آنها میشوند؛ چون این مشعلها چنین حرارتهایی را تولید میکنند (5700 fh) كار با این وسیله نیازمند آموزش ویژهای است، مشعلهای برش هم برای نجات و هم برای برش اشیای فلزی سنگین استفاده میشوند.
نمونه ابزارهای ورود اجباری:
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
[1] Clemen
[2] Dry wall
[3] Roof mens
[4] Key
[5] Halligan
[6] Hux